Server (Türkçesiyle sunucu), ağ üzerindeki diğer bilgisayarların veya cihazların taleplerini karşılayan güçlü bir bilgisayar sistemidir. Basitçe söylemek gerekirse, server bir hizmet sağlayıcı gibidir; kullanıcıların (client) web sitesi görüntüleme, dosya indirme, e-posta gönderme gibi işlemlerini mümkün kılar.
Bir kullanıcı bir web sitesini ziyaret ettiğinde, tarayıcı ilgili web adresini server’a gönderir. Server, bu isteği işler ve gerekli veriyi (örneğin HTML dosyası, görsel veya veri tabanı sonucu) kullanıcıya gönderir. Bu işlem saniyenin çok küçük bir kısmında gerçekleşir.
Örneğin:
Kullanıcı tarayıcıya www.ankaraweb.com.tr adresini yazar.
Tarayıcı DNS sunucusu aracılığıyla bu adresin IP’sini bulur.
Web server isteği alır ve site içeriğini kullanıcıya iletir.
Web sitelerini barındırır. En bilinen örnekler Apache, Nginx, LiteSpeed ve IIS’tir.
Verilerin depolandığı ve işlendiği sunuculardır. Örnek: MySQL, PostgreSQL, MongoDB.
E-posta gönderme ve alma işlemlerini yönetir. Örnek: Exim, Postfix, Microsoft Exchange.
Alan adlarını IP adreslerine çevirir. İnternetin temel yapı taşlarından biridir.
Dosya depolama ve paylaşımı için kullanılır. Genellikle şirket içi ağlarda tercih edilir.
Çok oyunculu oyunlarda kullanıcıların aynı anda bağlantı kurmasını sağlar.
| Özellik | Fiziksel Sunucu | Sanal Sunucu (VPS) |
|---|---|---|
| Donanım | Gerçek makine | Fiziksel sunucunun bölünmüş hali |
| Maliyet | Yüksek | Daha uygun |
| Yönetim | Tam kontrol | Paylaşımlı kaynaklar |
| Performans | En yüksek | Kullanıma göre değişken |
Sanal sunucular, VPS (Virtual Private Server) veya bulut sunucular (Cloud Server) olarak da bilinir. Günümüzde çoğu web projesi bu tip sunucular üzerinde çalışır.
Sunucu yönetimi, sadece kurulumla bitmez. Aşağıdaki adımlar, güvenli ve kararlı bir yapı için kritiktir:
Güvenlik duvarı (Firewall) ayarlarını düzenli kontrol etmek
Yazılım güncellemelerini zamanında yapmak
DDoS ve brute-force saldırılarına karşı önlem almak
Performans izleme ve yedekleme sistemlerini kurmak
SSL sertifikası ve şifreli bağlantı kullanmak
Bir web sitesinin veya uygulamanın ne kadar hızlı, güvenli ve erişilebilir olduğunu belirleyen şey sunucunun kalitesidir. İster küçük bir blog, ister büyük bir e-ticaret sitesi olsun, doğru yapılandırılmış bir sunucu dijital varlığınızın temelidir.
| Kullanım Amacı | Önerilen Sunucu Türü |
|---|---|
| Kişisel Blog | Paylaşımlı Hosting veya VPS |
| Kurumsal Web Sitesi | Bulut Sunucu |
| E-Ticaret Sitesi | Dedicated Server veya Cloud VPS |
| Uygulama Geliştirme | Virtual Server (VPS) |
| Oyun Sunucusu | Game Server (Dedicated) |